دروغگو بازشناسد . روزبهان به اين اشكال پاسخ مىدهد : روزبهان « 1 » كه خود از پيروان مكتب اشاعره و از منكران حسن و قبح عقلى است از اشكال ياد شده چنين پاسخ داده است : « صدور امر قبيح از خدا اگر چه ممكن و بىمانع است ، ولى عادت و مشيت الهى از نخست بر اين تعلق گرفته كه معجزه را فقط در اختيار مدعيان راستگو بگذارد و معجزه‌اى به وسيلهء دروغگويان ظاهر نشود بنابراين باب تصديق پيامبران به روى اشاعره نيز بسته نمىشود » . نقد پاسخ روزبهان اوّلا : عادت و سيره‌اى كه روزبهان از آن گزارش مىدهد از محسوسات نيست كه آن را با حواس ظاهر درك كنييم ، پس به ناچار راه استكشاف آن منحصر به عقل مىشود . اگر فرض كنيم كه عقل حسن و قبح امور را درك نمىكند ، ( چنان كه فرقهء اشاعره به آن عقيده دارند ) در اين صورت براى كسى ممكن نيست كه به چنين سيرت و

--> ( 1 ) . روزبهان بن فضل خنجى شيرازى كه فرزند وى « فضل بن روزبهان » متوفاى 919 ه ، از مشاهير علماى اهل سنت بود و مؤلف « ابطال الباطل » است كه آن را در رد « نهج الحقّ و كشف الصدق » نگارش علامهء حلى ، نوشته است ، و او در اين كتاب آرا و افكار پدر خود « روزبهان » را فراوان نقل مىكند . مترجم .